TRT RTÜK’ÜN ŞİKAYETİNİ HAKSIZ BULDU AMA...
TRT’nin, 26 Mayıs’ta TRT-1’de yayınlanan A Milli Takımı’nın Uruguay ile yaptığı hazırlık maçında Burgaz rakının reklamını yayınladığını, uzmanların Kanal-1 Televizyonu ile ilgili “rakı reklamı” raporunu görüşürken fark eden RTÜK, Kanal-1 TV’ye uyarı cezası verdi. RTÜK yönetimi, TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin hakkında da ilgili Devlet Bakanı Mehmet Aydın’a suç duyurusunda bulunulmasını oybirliğiyle kararlıştırdı. Olayın duyulmasından sonra yaptığı açıklamada, “Rakı reklamının kurumumuzla ilgisi yok” diyen TRT kendini şöyle savundu: “RTÜK’e şikayet konusu olan alkol reklamı görüntüsünün, maç süresince kale arkasına, maçın oynandığı Almanya’da, Alman firmaları tarafından konulan pano ve sanal bindirmeden kaynaklandığı anlaşılmıştır”, “TRT kurumu, almadığı ve yayınlamadığı bir reklamdan dolayı şikayet konusu edilmiştir.”
Radyo Televizyon Üst Kurulu’nun Türkiye-Uruguay maçının yayınıyla ilgili tutumunu eleştiren Mehmet Demirkol, Liverpool’un senelerce bira markası Carlsberg’i formasında taşıdığını hatırlatarak, RTÜK’ün uygulamasanı “garip” bulduğunu söylüyor:
Mehmet Demirkol: (Spor yazarı)
YOUTUBE’U YASAKLAYAN BİR ÜLKE BUNU DA YASAKLAYABİLİR
 |
|
Ben o maçın oynandığı yerdeydim; TRT adına yorumculuk yapıyordum o maçta. O reklam sahanın kenarında vardı. Görüntüye bindirilen bir reklam değildi. Sahanın kenarına perspektifli bir halı seriyorlar.. Biz onu kendi aramızda da, “Bu sorun mudur?” diye konuştuk. Herhangi bir maçta da kenarda bira reklamı durabiliyor. O yüzden televizyonda bu maçı yayınlayanlarla ilgili RTÜK’ün bir cezalandırması söz konusu olamaz. Olursa dünyanın bir sürü yerinden bir sürü organizasyonu yayınlayamamak gibi bir durum sözkonusu olur. Garip bir durum olur. Olmaz değil tabii; YouTube’u yasaklayan bir ülke olduğumuz için bunu da yasaklayabiliriz. Millet tepki gösterir. Önemli bir maçın televizyonda yayınlanmaması sıkıntı yaratabilir. Bunun TRT ve Kanal 1’le alakası yok. Bu tamamen o organizasyon firmasıyla ilgili, yayınla alakalı bir şey değil.
LIVERPOOL SENELERCE CARLSBERG’İ FORMASINDA TAŞIDI
Türkiye’de formalara izin verilmiyor da, Liverpool senelerce Carlsberg’i formasında taşıdı. Böyle bir şey var. Birileri kafaya takarsa bu memlekette her şey olabileceği gibi, böyle bir şey de olabilir. Kafaya takmakla alakalı. Efes Pilsen değil de Efes derler. Zaten daha çok Efes diyorlar. Oraya doğru döndü. Ama sonra o çağrışımı da istemeyebilir bunu yasaklamak isteyen. Mümkündür, olabilir. Efes Pilsen bu ülkeye yıllardır genç oyuncu çocuklar yetiştiriyor. 11-12 yaşındaki çocukları basketbol sporuna yönlendiriyor. O zaman el çektirmeniz lazım.
RTÜK’ün tutumunu yasakçı ve baskıcı bulan Mehmet Yılmaz, uygulamalarının varacağı sonucu, “Bu böyle sürerse elbette yakında Türkiye’de bir çok şampiyonlar ligi maçını seyredemeyeceğiz” sözleriyle özetliyor:
Mehmet Yılmaz (Hürriyet gazetesi yazarı ve 90 Dakika’nın yorumcusu):
TÜRK TELEVİZYONLARINI İRAN TELEVİZYONLARINA BENZETME ÇABASI
 |
|
RTÜK’ün tutumu, yasakçı ve baskıcı bir zihniyetin doğal sonucu. Bu böyle sürerse elbette yakında Türkiye’de birçok şampiyonlar ligi maçını seyredemeyeceğimiz gibi, normal dizileri ve normal filmleri de izleyemeyeceğiz. Çünkü her filmde, dizide konunun gereği olarak içki şişesi görünebiliyor, içki reklamı fonunda olabiliyor. Bu anlayışın varacağı nokta, televizyonları kesin bir İranlaştırma; Türk televizyonlarını İran televizyonlarına benzetme çabası olur. Bu aynı zamanda RTÜK’ün, bugünkü yapısı nedeniyle toplumu muhafazakarlaştırma, İslami bir yaşam biçimini dayatma politikasının da bir uzantısı. İkili bir durum çıkıyor karşımıza; hem gençlerin sağlığını koruyoruz görüntüsü adı altında içki yasağını yaygınlaştırma çabası, hem de sadece benim istediğimi yayınlayabilirsin şeklinde sansürcü bir anlayışın ortaya konması.
YAYINLAMADIKLARI REKLAMLAR NEDENİYLE CEZALANDIRILMALARI TUHAF
Her iki kanalda aslında bir reklam yayınlamış değil. Reklam, stadyumda yer alan bir pano. Dolayısıyla reklamı yayınlayan yer, o stadyumu yöneten kimse o. Televizyonların yaptığı, orada oynanan bir spor karşılaşmasını nakletmek. Dolayısıyla orada sigara içen insan da görünebilir, siyasi sloganlar da atılabilir; bunların hepsi mümkün. Yayınlamadıkları reklamlar nedeniyle hem TRT’nin, hem Kanal 1’in cezalandırılmaya çalışılması tuhaf bir durum.
TÜRKİYE AÇISINDAN CİDDİ BİR SORUN VAR
Gençleri alkole karşı koruyoruz gerekçesi inandırıcı değil. Zararları konusunda gençleri yönlendirici, eğitici öğretici kampanyalar yapmak başka bir şey, bunu tümden yasaklamaya kalkmak başka bir şey; bu ikisi aynı şey değil. Tümden yasaklamaya kalkarsanız burada amacın ne olduğu çok açık: Amacı İslami bir yaşam biçimini topluma dayatmaktır. Alkollü içki firmalarının kulüplere sponsor olmasına gelince... Türkiye açısından da böyle ciddi bir sorun var; Efes Pilsen gibi gerçekten sporu, basketbolu destekleyen, Türkiye’de basketbolun gelişmesini ve büyümesini sağlayan bir kulübün de cezalandırılması anlamına gelebilir. Zaten ağır alkollü içki üreten firmaların hiçbiri hiçbir spor kulübünün sponsoru değil. Spor kulüpleri bunu kabul etmedikleri gibi o firmalar da zaten buna teşebbüs etmiyorlar. Kimdi sponsor olanlar; düşük alkollü içkiler üreten bira şirketi var mesela. Bira şirketinin desteklediği bir takım, spora katkıdır her şeyden önce ve kimse de “Takımın üniformasında bira reklamı var, gidip bir tane bira içeyim” diye düşünmez diye düşünüyorum ben de. Gidip bir şişe bira içseler de bir şey olmaz, dünyanın sonu değil...
TRT: Rakı reklamının kurumumuzla ilgisi yok
RTÜK: HATIRLATMA YAPTIK
Konuyla ilgili haberlerin medyada yer almasının ardından Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Zahid Akman, sahadaki içki reklamları nedeniyle TRT hakkında herhangi bir suç duyurusu ya da müeyyide uygulanmasının söz konusu olmadığını söyledi.
Akman, “Gol görüntüleri diğer yayın kuruluşlarına gönderilirken sahadaki içki ve tütün reklamlarına mozaikleme yapılmasının mümkün olacağını düşündük ve bir hatırlatma yaptık” dedi.
Spordan sorumlu Devlet Bakanı Murat Başesgioğlu ve Kulüpler Birliği’yle görüşeceğini ifade eden Akman, özellikle sahalara alınan reklamlarda daha duyarlı davranılmasını isteyeceklerini belirtti. Akman, “Elbette kendi inisiyatifi olmadan alınan reklamdan dolayı hiçbir kurumun sorumlu tutulmaması gerekiyor” dedi.
RTÜK TRT’Yİ DENETLEYEMEZ
RTÜK’ün yasal olarak TRT’nin yayınlarını denetleyemediğini, dolayısıyla orada bir ihlal olduğu zaman herhangi bir müeyyide uygulamadığını ifade eden Akman, “TRT’nin Almanya’daki yayınladığı bir maçtaki içki reklamları üzerine Üst Kurulumuz bir değerlendirme yapıp bu durumu Devlet Bakanı Mehmet Aydın’a bilgi olarak arz etti. Bunun ötesinde ne bir suç duyurusu söz konusudur ne de herhangi bir müeyyide uygulamak sözkonusudur” diye konuştu.
