Türkiye, 2005’i Afrika yılı ilan ederken, kıtada halen toplam 12 olan büyükelçilik sayısını 2009 sonuna kadar 27’ye çıkarmayı planlıyor. Böylece Kuzey Afrika’da Cezayir, Tunus, Mısır gibi ülkelerle iyi ticari ilişkileri olan Türkiye, ihmal ettiği sahra altı Afrika’ya da kaydırmayı umuyor.
Afrika’nın toplamda 2005’ten bu yana yüzde 5 büyüme gerçekleştirdiğini ve kıtanın artık sadece “açlık ve çatışmalar” ile anılmadığına vurgu yapan bir Dışişleri yetkilisi, Çin ve Japonya’nın da geçtiğimiz dönemde Afrika ile işbirliği zirveleri yaptığını hatırlattı.
Tüzmen: Afrika geleceğin parlayan yıldızı
13 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HACMİ
Yetkililerin verdiği bilgilere göre, Türkiye’nin Afrika’ya açılım stratejisi meyvelerini vermeye başladı ve kıtayla toplam ticaret hacmi 2005’teki 9 milyar dolarlardan, 2007’de 13 milyar dolara yükseldi. Bu dönemde Kuzey Afrika ülkeleri ile ticaret 6 milyar dolardan sadece yüzde 16 artarak 7 milyar dolarak çıkarken, sahra altı Afrika ülkeleri ile ticaret 3 milyar dolardan yüzde 100 artışla 6 milyar dolara ulaştı.
Ayrıca kıtaya yönelik yatırımlar da arttı. Halen kıtada 335 Türk inşaat firması faaliyet gösterirken, 2007’de üslenilen müteahhitlik projelerinin toplamı da 6 milyar dolara yaklaştı. Türk Hava Yolları da 2005’ten bu yana Afrika uçuş noktalarını artırdı. Lagos, Hartum, Adis Ababa doğrudan uçuşları, Cezayir, Tunus, Kahire uçuşlarına eklendi.
HIZLA BÜYÜYEN EKONOMİLERLE YARIŞ
Reuters’a konuşan bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, “Son yıllarda kıta enerji kaynakları ve maden zenginlikleri nedeniyle başta Çin, Hindistan ve Japonya’nın ilgi odağı oldu. Bunu da göz önünde bulundurursak Türkiye’nin kıtaya son dönemde artan ilgisi hem tarihin bir gerekliliği hem de kıtanın potansiyelinin iyi değerlendirilmesi açısından bir görev” diye konuştu.
TOBB’dan Afrika ile ‘oda kuralım’ önerisi
Türkiye bu yıl başında Afrika Birliği tarafından stratejik ortak olarak belirlendi. Birlik sadece Çin, Japonya, Hindistan, Güney Kore, Latin Amerika, Avrupa Birliği ve Türkiye ile böyle bir ilişkiye sahip. Yetkili, “ABD, İran, Rusya gibi ülkeler henüz bunu sağlayamadı; bu önemli” diye ekledi.
YENİ İŞBİRLİĞİ ALANLARI, BMGK ADAYLIĞI
Zirvenin bir sonuç bildirisinin açıklanmasıyla taçlandırılması isteniyor. Yetkililer, bildiride barış ve güvenlik, tarım ve sulama, KOBİ’ler, sağlık, eğitim, altyapı ve medya alanında işbirliğinin geliştirilmesi mesajlarının yer alabileceğini belirtiyorlar.
Zirveyle elde edilmek istenen bir başka kazanım ise, Türkiye’nin yaklaşık 50 yıl aradan sonra BM Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeliği koltuğuna oturması için Afrika ülkelerinin desteğini almak.
Daimi beş ve geçici 10 üyeden oluşan BMGK için Türkiye 2009-2010 dönemi için adaylık başvurusunu 2003’te açıklamıştı. Türkiye 7 Ekim’de yapılacak olan seçim sonucu üye olursa, halen 192 üyesi bulunan organizasyonda çok önemli bir yer edinmiş olacak.
Türkiye’nin seçilmek için 128 oy alması gerekiyor. BM’nin üyelerinin dörtte birini ise Afrika ülkeleri oluşturuyor. Üst düzey bir Türk yetkili, “Bu zirve Türkiye’nin dış politikasını çeşitlendirme prensibi çerçevesinde yapılıyor; ancak, tabii ki BMGK adaylığımız içinde bunlar çok faydalı” dedi.
