| | | | İlerlemiş yaşlarda oluşan kemik kırıkları, yaşam kalitesini oldukça düşüren zor bir durum. Kemik gelişiminin tamamlanmış olduğu ileri yaşlarda meydana gelen kemik kırıklarının iyileşme dönemi, çocuk ve genç yetişkinlere oranla daha uzun tedavi süreci gerektiriyor. Tedavide kalsiyum takviyesi diğer durumlara göre daha fazla yapılabilir.
Kırık tedavisi, kırık kemik uçlarının birleştirilmesi ve birbirlerine kaynamalarını içeren ve daha sonrasında hastanın uzvunu eskiden olduğu gibi sağlıklı kullanabilmesi sürecini kapıyor. Bu operasyonlarda bir ortopedist, genel cerrah veya bir aile doktoru tarafından ortak işbirliği ile rahatsızlık giderilmeye çalışılır. 
 Karlı günlerin sağlık faturası ağır
Kırık oldukça ağrılı bir durumdur ve ne yazık ki bizi tedbirsiz yakalar. Ev kazalarının dışında kırık vakaları genellikle dışarıda yaşanır. Acil durumlarda geçici olarak sargılama ve hastayı hareketsiz hale getirme önem taşır. Hastayı kıpırdatmak ya da pozisyon vermeye çalışmak kırığın durumunu ve yerini tam bilemeyeceğimiz için oldukça risk taşır. Bilinçsiz hareket ettirmek, iç kanamayı artırabileceği gibi hastanın acı çekmesine de neden olur.
Öncelikle hastanın etrafı kontrol edilir. Üzerine bir cisim düşüp düşmediği, açık yaranın olup olmadığına bakılır, basit sorular sorularak bilincinin açık olup olmadığı hakkında genel bir gözlem yapılır. İkinci olarak uzman yardımı istenir ve hastanın genel durumu hakkındaki veriler uzman kişilere anlatılır. Ancak uzman yardımının ulaşamayacağı bir yerde iseniz en yakın sağlık merkezine hastanızı mümkün olduğu sürece hareket ettirmeden (kırık bölgeyi sabitleyerek) taşımaya çalışmak gerekir.
Donma ve ilkyardım
Kırık tedavisi, sağlıklı bir kemiğin doku bütünlüğünün bozulması sonucu (kırılması) istenilen işlemi yerine getirmediği durumlarda yapılır. Uzman kırık kemiği nazik bir şekilde inceler gerekli röntgen verileri ile destekleyerek kırığın şeklini ve yerini tepit eder. Kırığın doğru tedavi edilmesi oldukça önem taşır. Tedavi edildiği halde bile kırıklar yanlış kaynama yapabilir. Bu da kemik ağrılarına ve belki de sakat kalmaya bile neden olabilir. Tedavi esnasında hastanın duyarlılığı ve dayanıklılığı belirlenerek anestezi kullanılabilir. Ayrıca kanama durumları ve doku tahribatında ameliyat geçerli bir yöntemdir. Kırık kemiklerin mümkün olduğu kadar eski pozisyonlarına yakın şekillerde tedavi edilmesi gerekir. Deriye zarar verilmemesi gerekir. Metal teller veya vidalar, küçük kırıklarda ve eklemelerde gerekli olabilir. Kırık kemik tedavi edilip alçıya alındıktan sonra, bir sabitleyici ile sabitlenip birkaç hafta veya birkaç ay dinlendirilir. Kırık büyükse ve iyileşme süreci uzun sürecekse elektriksel uyarı veren transplantasyonlar da kullanılabilir.
Soğuğa karşı uzman önerileri
Kırık durumlarında hasta hareketsiz tutulur. Kırığın alçıya hastanede alınması gerekir. Ancak acil durumlarda doktor muayenehanesinde veya polikliniklerde de tedavi yapılabilir. Ameliyat gerektiren kırık tedavilerinde ise hastadan kan ve idrar alınarak testler yapılır. Röntgen en kullanışlı görüntüleme yoludur. Ancak çekilen röntgen bazı durumlarda 10-14 gün sonra tekrar edilmeli ve hasar durumu gözlenir. Durumun ciddiyetine göre lokal veya genel anestezi uygulanabilir.
Ameliyat sonrasında kaynama veya bağlantı noktalarının iyileşme sürecini takip etme amacıyla röntgen çekilebilir. Hastanın alçı ve sargılar tamamen kuruyup sabitleşmeden kıpırdamaması gerekir. Ayrıca müdahale bittikten sonra hemen hareket etmemesi, bir fizik tedavi uzmanı tarafından incelenmesi ve bölgeye kesinlikle basınç uygulanmaması de önem taşır. Alçı neme maruz kalırsa yumuşar ve tamir gerektirir.
‘Karda zordur yürümek’
60 yaşına yakın veya bu yaşı geçmiş hastalarda kemik tedavileri riskli bir operasyon olup, uzun zaman alan iyileşme süreci sancılı ve zor olabilir. Obezite (kilo fazlalığı) tedavi alanına fazla basınç düşmesine neden olabilir. Sigara içmek, zayıf beslenme, kronik hastalıklar, alkolizm gibi etkenler iyileşme sürecini uzatabilir. Kortizon ve yüksek tansiyon ilaçları kırık bölgesinde negatif etkiye sahiptir. Kırık tedavisinin ardından oluşabilecek durumlar; kanama, doğru kaynamamış kemik uçları, tedavi bölgesine yakın sinirlerde basınç oluşması olarak sıralanabilir. Kırık bölgesine tedavi sonrası yeterli kan ulaşamazsa, kemiksi dokular ölür ve tedavi sonuçlanamaz. Buna aseptik nerkoz denir. Zayıf sargılama, alçı gibi bozuk ve düzensiz, hareket kısıtlama durumlarında kemik yanlış kaynayabilir. Bazı durumlarda enfeksiyon bile görülebilir. Yaşlı kimselerde kırıklar bazen hiç iyileşmeyebilir ve buna yetersiz beslenme de sebep olabilir.
Kırık tedavisi sonuçlanınca vücut kırık kemiklere yeni dokularla cevap vermeye başlar. İlk başlarda bu dokulara callus denir ve çok yumuşaktırlar. Sonra vücut mineralleri kullanarak callusu kemik kıvamında sertleştirir. Kırık kemiğin tamamen iyileşmesi genelde en az 6 hafta alır. Günümüzde röntgen kullanımı ile kırıkların iyileşme süreci daha rahat takip edilip ve oluşabilecek tersliklere de erken müdahale edilebilmekte. Çocukların kemikleri yaşlı kimselere nazaran daha hızlı kaynar.
Beklenmeyen durumlar iyileşme sürecini uzatabilir ve kemik, doku yapısına zarar verebilir. Ana damarlar zarar görebilir. Ancak günümüzde bu tür sonuçlarla pek karşılaşılmaz.
KISACA BELİRTİLER
 Ağrı, hassasiyet ve şişlik
İtinalı muayenede el altında çıtırtı alınması
Uzuvda şekil bozukluğu (Kırığın olduğu bölgede duruş bozukluğu)
Eklemde ve uzuvda işlevsel bozukluk (Uzvu kullanamama, hareket güçlüğü)
Gözle görülür travma bulguları (Renk değişikliği, kesik izi vb...)
NE YAPILABİLİR?
Uzuvdaki nabızları kontrol edin, kanama olup olmadığı hakkında size bilgi verebilir.
Eklem kırığından şüpheleniyorsanız uzvu hareket ettirmeyin.
Giysileri itinayla gerekirse keserek çıkarın.
Yaralı bölgeyi, kırık ve çıkıkların alt ve üstündeki kemik ve eklemleri sabitleyin.
Mücevher, saat ve dar giysileri çıkartın. Kırıktan sonra eklem sıvısının artışı nedeniyle ödem oluşabilir.
| |
www.anadoluhayat.com.tr
Elektronik cihazlardaki elektromanyetik tehlike
